Pathanamthitta District
കുടുംബശ്രീ

കുടുംബശ്രീ – സംസ്ഥാന ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജന മിഷൻ

ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനവും സ്ത്രീശാക്തീകരണവും

കുടുംബശ്രീ

ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനവും സ്ത്രീശാക്തീകരണവും ലക്ഷ്യമാക്കി 1998-ൽ കേരള സർക്കാർ (തദ്ദേശസ്വയംഭരണ വകുപ്പ്) രൂപം നൽകിയ നൂതന സംവിധാനമാണ് കുടുംബശ്രീ – സംസ്ഥാന ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജന മിഷൻ. തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ (പഞ്ചായത്ത്/മുനിസിപ്പാലിറ്റി) നേതൃത്വത്തിൽ രൂപീകരിക്കുന്ന സാമൂഹ്യാധിഷ്ഠിത സംഘടനാ സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ് ഇതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ നടപ്പാക്കുന്നത്.

സംഘടനാ ഘടന

അയൽക്കൂട്ടം (NHG)

18 വയസ്സ് പൂർത്തിയായ ഒരു സ്ത്രീ അംഗം വീതം, 10–20 അംഗങ്ങൾ.

ഏരിയ ഡെവലപ്മെന്റ് സൊസൈറ്റി (ADS)

വാർഡ് തലത്തിൽ അയൽക്കൂട്ടങ്ങളുടെ ഫെഡറേഷൻ.

കമ്മ്യൂണിറ്റി ഡെവലപ്മെന്റ് സൊസൈറ്റി (CDS)

പഞ്ചായത്ത്/മുനിസിപ്പാലിറ്റി തലത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഭാരവാഹിത്വം ജനാധിപത്യരീതിയിൽ തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുന്ന സ്ത്രീകൾ നിർവഹിക്കുന്നു. തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ അംഗങ്ങൾ രക്ഷാധികാരി/വിലയിരുത്തൽ സമിതി അധ്യക്ഷൻ എന്ന നിലയിൽ നേതൃത്വം നൽകുന്നു.

പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ

  • ദാരിദ്ര്യ നിർമ്മാർജ്ജനം: ആദ്യ പ്രാധാന്യം.
  • സാമ്പത്തിക ശാക്തീകരണം: വരുമാനം, സംരംഭകത്വം, മൈക്രോഫിനാൻസ് എന്നിവയിലൂടെ.
  • സാമൂഹിക വികസനം: ആരോഗ്യം, വിദ്യാഭ്യാസം, അഗതിരഹിത കേരളം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ.
  • സ്ത്രീശാക്തീകരണം: നേതൃത്വം, തീരുമാനങ്ങളിൽ പങ്കാളിത്തം, ലിംഗനീതി എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്നതിലൂടെ.

പ്രധാന പ്രവർത്തന മേഖലകളും പദ്ധതികളും

1. സാമ്പത്തിക വികസനം / ഉപജീവനം

  • മൈക്രോ-എന്റർപ്രൈസുകൾ: ലക്ഷത്തിലധികം മൈക്രോ-എന്റർപ്രൈസ് ഗ്രൂപ്പുകൾ. കാഫെ കുടുംബശ്രീ, ജനകീയ ഹോട്ടലുകൾ, ന്യൂട്രിമിക്സ്, ഹരിത കർമ്മസേന, കൺസ്ട്രക്ഷൻ ഗ്രൂപ്പുകൾ, അപ്പാരൽ ഗ്രൂപ്പുകൾ തുടങ്ങി വൈവിധ്യമാർന്ന മേഖലകളിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
  • ബാങ്ക് ലിങ്കേജ് & നിക്ഷേപ-വായ്പ: ലക്ഷക്കണക്കിന് അയൽക്കൂട്ടങ്ങൾക്ക് ബാങ്ക് ലിങ്കേജ് വായ്പകൾ; സ്വയംസഹായ നിക്ഷേപ-വായ്പാ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.
  • വിപണനം: ഓൺലൈൻ വിപണനത്തിനായി ONDC പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളിൽ ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ലിസ്റ്റ് ചെയ്ത് വിപണന സൗകര്യം ഒരുക്കുന്നു.
  • കൃഷി / മൃഗസംരക്ഷണം / മൂല്യവർദ്ധനവ്: കൂട്ടുകൃഷി, ഫാർമർ JLGs, പ്രോസസിംഗ്, ബ്രാൻഡിംഗ്, മേളകൾ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

2. സാമൂഹിക വികസനം

  • അഗതിരഹിത കേരളം: ദരിദ്ര/അഗതി കുടുംബങ്ങളുടെ തിരിച്ചറിവ്, പുനരധിവാസം, സമഗ്ര പിന്തുണ എന്നിവ ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ.
  • ബഡ്‌സ്, ബാലസഭ: കുട്ടികളുടെ വിദ്യാഭ്യാസം, സംരക്ഷണം, വികസനം എന്നിവ ലക്ഷ്യമാക്കിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.
  • ദുരിതാശ്വാസം / പുനരധിവാസം: ദുരന്തബാധിത കുടുംബങ്ങൾക്ക് ഉപജീവന സഹായവും പുനരധിവാസ പിന്തുണയും നൽകുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

3. സ്ത്രീശാക്തീകരണം

  • സ്ത്രീപദവി സ്വയം പഠനം: സ്നേഹിത ജെൻഡർ ഹെൽപ് ഡെസ്ക് തുടങ്ങിയ ഇടപെടലുകളിലൂടെ സ്ത്രീശാക്തീകരണ പ്രവർത്തനങ്ങൾ.
  • നൈപുണ്യ വികസനം & തൊഴിൽ: DDU-GKY 2.0 വഴി ഗ്രാമീണ യുവജനങ്ങൾക്ക് നൈപുണ്യ പരിശീലനവും തൊഴിൽ അവസരങ്ങളും ഒരുക്കുന്നു.
  • നേതൃത്വ പരിശീലനം: CDS/ADS/NHG തലങ്ങളിൽ ജനാധിപത്യ ഭരണം, മൈക്രോഫിനാൻസ്, ലൈവ്‌ലിഹുഡ് മാനേജ്മെന്റ് എന്നിവയിൽ ശേഷി വികസിപ്പിക്കുന്നു.

4. മറ്റ് പ്രധാന ഇടപെടലുകൾ

  • PMAY-LIFE (കേരളം): കുടുംബശ്രീ നോഡൽ ഏജൻസിയായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
  • SVEP / SRLM-NRLM: ഗ്രാമീണ സംരംഭകത്വത്തിനും ഉപജീവന പ്രവർത്തനങ്ങൾക്കും പിന്തുണ നൽകുന്നു.
  • വിപണന ഇടപെടലുകൾ: ഓണക്കാലത്ത് വിലനിയന്ത്രണത്തിനും വിതരണത്തിനുമായി ‘ഓണക്കണി’ തുടങ്ങിയ പദ്ധതികളിലൂടെ വിപണന ഇടപെടലുകൾ നടത്തുന്നു.

CDS അംഗങ്ങളുടെ ലിസ്റ്റ് – 2026

ക്രമ നം.വാർഡ് നം.വാർഡിന്റെ പേര്CDS അംഗത്തിന്റെ പേര്ഫോൺ നമ്പർ
1Iചീക്കനാല്‍അന്നമ്മ സജി9037099135
2IIഐമാലി വെസ്റ്റ്നിഷ യു9074824392
3IIIഐമാലി ഈസ്റ്റ്ജയന്തി രാജേന്ദ്രന്‍9544389647
4IVപറയനാലിരഞ്ജിനി സി ആര്‍7902786889
5Vമണ്ണാറമലസുമി എസ്8606427614
6VIപുത്തന്‍പീടികസുധ ശിവദാസ്9400631027
7VIIപൈവള്ളിശാലിനി ജി8943944670
8VIIIവാഴമുട്ടം നോര്‍ത്ത്ശ്രീവിദ്യ വി ജി (CDS ചെയർപേഴ്സൺ)9074773818
9IXവാഴമുട്ടംലതാദേവി റ്റി കെ9747621693
10Xമുള്ളനിക്കാട്അംബിക റ്റി ആര്‍9747874410
11XIപന്ന്യാലിസുജ കെ (CDS വൈസ് ചെയര്‍പേഴ്സണ്‍)9048710744
12XIIആറ്റരികംദീപ റ്റി ആര്‍9497400855
13XIIIഓമല്ലൂര്‍ ടൌണ്‍ബിന്ദു ബാലന്‍9188035889
14XIVമഞ്ഞിനിക്കരസജിത കെ വി9846787997
15XVഓമല്ലൂര്‍ ടൌണ്‍ നോര്‍ത്ത്സുജാത എന്‍ കെ9539583286